Czy biogazownie się opłacają?
Solidny, konkretny przegląd – bez lania wody. Poniżej pełny tekst merytoryczny, ale w ładnym, czytelnym układzie.
Stabilna energia, wysoka produktywność
Na dziś, podstawowym produktem polskich biogazowni jest energia elektryczna przeznaczona na sprzedaż do publicznej sieci krajowej. Biogazownie są przy tym wyjątkowym źródłem OZE, gdyż mogą stabilnie pracować przez całą dobę i osiągać nawet ponad 8-krotnie większą produktywność niż elektrownie fotowoltaiczne tej samej mocy (ok. 8 000 MWh / 1 MWe w przypadku biogazowni, ok. 1 000 MWh / 1 MWe dla farmy fotowoltaicznej); a nadto możliwa jest regulacja ich pracy, która jest niezależna od warunków atmosferycznych. Oprócz tego, zwłaszcza jeśli biogazownie wykorzystują jako substrat odchody zwierzęce i neutralizują metan, które normalnie by się z nich wydzielił lub/i służą utylizacji odpadów i przetworzeniu ich w poferment wykorzystywany na cele nawozowe lub/i dostarczają ciepła, które w innym przypadku byłoby produkowane z paliw kopalnych – są niezwykle korzystne dla środowiska.
System wsparcia – FIT/FIP
Niemniej, ich koszty zarówno inwestycyjne jak i operacyjne są stosunkowo wysokie względem innych źródeł OZE. W związku z tym, w Polsce od lat 2018/2019 biogazownie mogą korzystać z przewidzianego w prawie europejskim systemu wsparcia – tzw. taryf FIT/FIP, polegających na udzielanej przez Państwo gwarancji sprzedaży energii elektrycznej po stałej cenie, waloryzowanej co roku o inflację, przez 15 lat. Obecnie, cena bazowa dla energii z biogazu rolniczego, w przypadku wysokosprawnej kogeneracji, tj. efektywnego wykorzystania ciepła użytkowego z biogazowni, wynosi dla instalacji o mocy: poniżej 500 kWe: 973,75 zł netto / MWh; od 500 do 1 000 kWe: 846,90 zł netto / MWh. Ww. ceny podlegają zmniejszeniu w przypadku korzystania z pomocy publicznej inwestycyjnej (dotacje, pożyczki preferencyjne itd.).
Przykładowe przychody – 499 kWe
W związku z tym, typowa biogazownia rolnicza o mocy 499 kWe w przypadku przeciętnej, ale prawidłowej pracy całodobowej może liczyć na przychód ze sprzedaży energii elektrycznej w wysokości ok. 3 600 000 zł netto rocznie. Dodatkowe przychody może osiągać m.in. ze sprzedaży energii cieplnej czy pofermentu.
Większe moce – zasady sprzedaży
Biogazownie o mocy wyższej niż 1 MWe mogą sprzedawać energię w ramach innego systemu wsparcia – aukcji OZE lub w warunkach rynkowych.
Mikrobiogazownie – kiedy się spinają
W przypadku mikrobiogazowni, ich rentowność często opiera się bardziej nie na sprzedaży energii, lecz na jej wykorzystaniu w ramach gospodarstwa w zastępstwie jej kupowania w wysokich cenach z zewnątrz, a także korzystaniu z produkowanej w niej energii cieplnej.
OPEX – z czego się składa
Biogazownie cechują się jednak stałymi kosztami operacyjnymi, na które składa się zwłaszcza zakup substratu (często decydujący o opłacalności inwestycji), ale też budżet serwisowo – odtworzeniowy, związany zwłaszcza z koniecznością częstego serwisowania i wymian elementów stale pracującego silnika na biogaz, a także podatek od nieruchomości czy składka ubezpieczeniowa.
Dotacje i pożyczki
Polskie instytucje przewidują przy tym także atrakcyjne programy dofinansowaniowe do biogazowni rolniczych, dające możliwość uzyskania bezzwrotnej dotacji do nawet 65% kosztów kwalifikowanych inwestycji netto oraz pożyczki uzupełniającej do 100% kosztów kwalifikowanych netto (Energia dla Wsi – Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej); a także w ramach niskooprocentowanych pożyczek.
Biometan – wsparcie i stawki
W Polsce wprowadzony został także system wsparcia dla biometanowni o wydajności stanowiącej ekwiwalent biogazowni kogeneracyjnej o mocy 1 MWe. Obowiązują w nim obecnie ceny (za MWh energii chemicznej zawartej w paliwie, o czym należy pamiętać porównując je z cenami dla energii elektrycznej, której j.w. w biogazowni kogeneracyjnej można osiągnąć ok. 40%): 545 zł netto / MWh dla biometanu rolniczego; oraz 538 zł netto / MWh dla biometanu z innego rodzaju biogazu. Wprowadzany jest obecnie także system aukcyjny dla biometanowni o większej mocy.
Efekt środowiskowy i ESG
Wzrastająca popularność biogazowni wynika także z ich efektu ekologicznego, polegającego na redukcji emisji gazów cieplarnianych do atmosfery i to skupionego nie tak bardzo na zastępowaniu energii elektrycznej ze źródeł kopalnych, lecz na korzystnej dla środowiska neutralizacji surowców, które w wolnych warunkach emitują znaczne ilości metanu (zwłaszcza odchody zwierząt gospodarskich) lub których utylizacja w inny sposób jest mniej korzystna lub niekorzystna dla środowiska (odpady i pozostałości). Powyższe kwestie nabierają coraz większego znaczenia w dobie rozwoju tzw. ESG, kładzącego nacisk na redukcję emisji gazów cieplarnianych w całym procesie produkcyjnym, który w sektorze rolno-spożywczym zaczyna się już od rolnika.
Rynek „unikniętych emisji”
Powyższa kwestia, a także rozwój ustawodawstwa unijnego kładącego nacisk na ochronę środowiska doprowadził do powstania specyficznego rynku „handlu unikniętymi emisjami”. W związku z powyższym, coraz więcej firm jest zainteresowanych wykorzystywaniem w ramach swojej działalności zwłaszcza biometanu rolniczego posiadającego stosowne certyfikaty redukcji emisji gazów cieplarnianych, w celu wykazywania zmniejszania swojego wpływu na środowisko do osiągania określonych w tym zakresie wskaźników.
Kalkulator przychodu (FIT/FIP)
Szybkie liczenie rocznego przychodu z energii elektrycznej. Wartości domyślne zgodne z opisem: 8 000 MWh / 1 MWe.
Przychód el. = MWh × efektywna stawka
Razem = przychód el. + dodatkowe
