Dlaczego podział na rodzaje biogazowni jest tak ważny?

O opłacalności biogazowni decyduje przede wszystkim stały, nieprzerwany dostęp do substratu o jak najniższej cenie, a podstawą rozsądnego planowania jest dopasowanie rozmiaru instalacji do realistycznych planów inwestora. Jednocześnie większe instalacje zwykle mają lepszy stosunek kosztów do produktywności.

Nie zaczynasz od pytania „jaką biogazownię chciałbym mieć?”, tylko od pytania „jaką biogazownię jestem w stanie sensownie wykarmić, uruchomić i utrzymać?”

Jakie typy biogazowni występują w Polsce?

Na polskim rynku występuje obecnie sześć typowych rodzajów instalacji:

  • Biogazownie rolnicze 498/499 kWe
  • Mikrobiogazownie rolnicze do 50 kWe
  • Biogazownie rolnicze powyżej 0,5 MWe
  • Biogazownie rolnicze 50–498 kWe
  • Biogazownie komunalne
  • Biometanownie rolnicze i nierolnicze

1. Biogazownia rolnicza 498/499 kWe

01

Biogazownia 499 kWe

To jeden z najważniejszych i najczęstszych modeli inwestycyjnych na rynku. Jego popularność wynika z kilku rzeczy: instalacje poniżej 0,5 MWe mogą liczyć na wyższą cenę energii w systemie wsparcia, nie wymagają decyzji środowiskowej, nie mają złego stosunku kosztów do produktywności, a jednocześnie pozostają osiągalne dla wielu prywatnych inwestorów.

16–19 mln zł netto ~4 000 MWh/rok ~10 000 t substratu/rok ~200 ha kukurydzy

2. Mikrobiogazownie rolnicze do 50 kWe

02

Mikrobiogazownia ≤ 50 kWe

Zupełnie inny świat niż większe instalacje. Uproszczona technologia, prostota użytkowania, niskie zużycie energii. Służą głównie jako uzupełnienie istniejącej działalności i bazują na „darmowym” substracie — zwłaszcza własnych odchodach zwierzęcych.

Korzystają z wielu uproszczeń: mogą być podłączane do linii niskiego napięcia na zgłoszenie, budowane bez pozwolenia na budowę, realizowane na gruntach wysokich klas i nie muszą wymagać zakładania działalności gospodarczej.

~2 mln zł ~300 MWh/rok Najczęściej 44 kWe Własny substrat

3. Biogazownie rolnicze powyżej 0,5 MWe

03

Biogazownia > 0,5 MWe

Większe projekty, zwykle dla bardzo dużych gospodarstw rolnych, zakładów przetwórstwa rolno-spożywczego (np. mleczarni, cukrowni) lub inwestycji typowo komercyjnych opartych na skupowaniu substratu z zewnątrz. To już nie jest zabawa dla każdego — to poważny projekt inwestycyjny.

~25 mln zł (1 MWe) Do ~30 mln zł netto Duże gospodarstwa / zakłady

4. Biogazownie rolnicze 50–498 kWe

04

Biogazownia 50–498 kWe

Występuje rzadziej, bo ma gorszy stosunek kosztu wykonania do produktywności niż większe instalacje. Ale właściwie zwymiarowana biogazownia tego rozmiaru może być w niektórych przypadkach lepszym wyborem, zwłaszcza gdy opiera się na tanim substracie. To segment dla tych, którzy nie chcą pchać się od razu w 499, ale też nie mieszczą się w mikro.

5–6 mln zł (50–100 kWe) 10–15 mln zł (200–350 kWe)

5. Biogazownie komunalne

05

Biogazownia komunalna

Osobna bajka. Realizują je zwykle oczyszczalnie ścieków, podmioty zajmujące się zbieraniem i zagospodarowaniem odpadów komunalnych, a czasem prywatni inwestorzy. Koszty bardzo zróżnicowane — często bardziej złożone niż klasyczne biogazownie rolnicze, bo wymagają dodatkowej infrastruktury (np. instalacji zagęszczania osadów, kompostowni).

Koszty bardzo zróżnicowane Złożona infrastruktura

6. Biometanownie rolnicze i nierolnicze

06

Biometanownia

Bardzo podobna inwestycja do biogazowni, ale z innym produktem końcowym. Zamiast sprzedaży prądu i ciepła, głównym celem jest produkcja wysokooczyszczonego biogazu — biometanu. Na dzień dzisiejszy w Polsce działa oficjalnie tylko jedna biometanownia, choć wiele kolejnych jest w procedowaniu. Za granicą to segment dobrze znany.

~30 mln zł netto (1 MWe) Produkt: biometan Segment rozwijający się

Jak dobrać właściwy rodzaj biogazowni?

Najrozsądniej patrzeć na pięć rzeczy:

  • Ile masz własnego lub taniego substratu — to determinuje skalę.
  • Czy chcesz autokonsumpcji czy sprzedaży energii — mikro vs większa instalacja.
  • Jaki budżet inwestycyjny jesteś w stanie udźwignąć — od 2 mln do 30 mln zł.
  • Jak skomplikowaną procedurę formalną jesteś gotów przejść — mikro ma uproszczenia.
  • Czy masz sensowną lokalizację i możliwości przyłączenia — bo bez tego nie ma instalacji.
Rodzaj biogazowni to nie kwestia mody, tylko dopasowania projektu do realiów. Dziś szczególnie ważne są dwa kierunki: mikrobiogazownie (prostszy model, własny substrat) i 499 kWe (poważniejsza inwestycja w korzystnym reżimie wsparcia).

Najczęściej zadawane pytania

Sześć typowych: biogazownie 499 kWe, mikrobiogazownie do 50 kWe, biogazownie powyżej 0,5 MWe, biogazownie 50–498 kWe, komunalne oraz biometanownie.
Mikrobiogazownia jest prostsza technologicznie, tańsza (~2 mln zł), nastawiona na własny substrat i lokalne wykorzystanie energii, i korzysta z większej liczby uproszczeń formalnych.
Bo łączy dobrą produktywność (~4 000 MWh/rok) z korzystniejszym wsparciem cenowym, brakiem decyzji środowiskowej i przyzwoitym stosunkiem kosztów do produktywności.
Nie zawsze. Większe instalacje mają lepszy stosunek kosztów do produktywności, ale inwestycję trzeba dopasować do realnych możliwości inwestora i dostępnego substratu.
Produktem końcowym — zamiast energii elektrycznej i cieplnej głównym celem jest produkcja biometanu, czyli wysokooczyszczonego gazu, który można wtłaczać do sieci gazowej.